Τα τελευταία 20 χρόνια εμφανίζεται μια έντονη προσπάθεια για τη διερεύνηση των βιωμάτων που μπορεί να έχουν ασθενείς με χρόνια έλκη (π.χ. κατάκλιση, διαβητικό έλκος, φλεβικό ή αρτηριακό έλκος) και της επίδραση μιας τέτοιας παθολογικής κατάστασης σε αυτό που λέμε ευημερία ή ποιότητα ζωής. Η αιτιολόγηση αυτής της προσπάθειας στηρίζεται μερικώς στην παραδοχή ότι η παροχή φροντίδας και θεραπείας θα πρέπει να έχει πάντα έναν ολιστικό χαρακτήρα (νους υγιής εν σώματι υγιεί), ιδιαίτερα για ασθενείς που επιβαρύνονται με μια χρόνια ή εμμένουσα πάθηση όπως το χρόνιο έλκος. Φαίνεται λοιπόν, από τις ως τώρα μελέτες, ότι το χρόνιο έλκος μπορεί να έχει αρνητική επίδραση σε όλο το φάσμα της σωματικής και ψυχοκοινωνικής υπόστασης ενός ανθρώπου οδηγώντας σε μια δραματική μείωση της ποιότητας ζωής για όσο αυτό διαρκεί.

index

 

Σε ότι αφορά τις σωματικές εμπειρίες, ο πόνος είναι όχι μόνο η πιο συχνή “παρενέργεια” του χρόνιου έλκους αλλά και η κυριότερη αιτία για την εμφάνιση άλλων αρνητικών συμπτωμάτων όπως αϋπνία, κόπωση, αλλαγή διατροφικών συνηθειών και περιορισμένη κινητικότητα. Άλλες δυσάρεστες εμπειρίες που έχουν αναφερθεί είναι η έντονη εξίδρωση αλλά και η δυσάρεστη μυρωδιά, ιδιαίτερα σε επιμολυσμένα τραύματα και σε έλκη φλεβικής αιτιολογίας. Στα φλεβικά έλκη μάλιστα, αναφέρεται πολύ συχνά και δυσφορία από την εφαρμογή ελαστικής περίδεσης είτε με τη μορφή επιδέσμων ή με ειδικές κάλτσες. Το αποτέλεσμα στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι η διακοπή της εφαρμογής της από τον ασθενή, κάτι που οδηγεί αναπόφευκτα σε επανεμφάνιση ή μη επούλωση αυτών των ελκών.

Από ψυχολογικής άποψης, μερικοί ασθενείς αναφέρουν ότι βιώνουν μια περίοδο κατάθλιψης, χωρίς να νιώθουν καμία ευχαρίστηση ή απόλαυση από τη ζωή τους. Πολλές φορές το σωματικό τους είδωλο αποκτά μια αρνητική εικόνα που συνοδεύεται από αισθήματα ντροπής ενώ μειώνεται αισθητά η αυτοπεποίθηση και η όποια ελπίδα για επούλωση του έλκους και επιστροφής σε φυσιολογικούς ρυθμούς ζωής. Οι σχέσεις με το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον διαταράσσονται λόγω της αδυναμίας προσφοράς ή ενεργής συμμετοχής σε δραστηριότητες και υποχρεώσεις ενώ υπάρχουν μαρτυρίες, ιδιαίτερα από το γυναικείο φύλο, ότι χάνεται το αίσθημα της ελκυστικότητας.

 

index.

Σε ότι αφορά τις κοινωνικές επιδράσεις, οι ασθενείς με χρόνιο έλκος μπορεί να νιώσουν έντονα το συναίσθημα της κοινωνικής απομόνωσης και του παραγκωνισμού. Αυτό μπορεί να μεταφράζεται σε “χαμένες μέρες”, περιορισμό των ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων,  ελάχιστη έως καθόλου συμμετοχή σε κοινωνικές εκδηλώσεις, δυσκολία στη εύρεση συντρόφου καθώς επίσης και  ελάχιστη διάθεση για την οργάνωση εκδρομών και διακοπών. Συν τοις άλλοις, οι σωματικές επιδράσεις του έλκους όπως ο περιορισμός στην κίνηση, η άσχημη οσμή και ο πόνος μπορεί να αποτελέσουν την αιτία  για ελαττωμένη προσωπική υγιεινή (π.χ. λιγότερος χρόνος πλυσίματος στο μπάνιο), μεγαλύτερη εξάρτηση από τους άλλους, χρήση “παλαιομοδίτικων” υποδημάτων και ρούχων καθώς επίσης και αποφυγή της χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς ή των μαγαζιών για ψώνια. Εξίσου σημαντικό όμως είναι και το γεγονός ότι η θεραπεία των χρόνιων ελκών μπορεί να είναι αρκετά δαπανηρή και να διαρκεί για αρκετά μεγάλο διάστημα με άμεσο, αρνητικό αντίκτυπο και στα οικονομικά του ασθενούς ή της οικογένειάς του.

 

images

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι το χρόνιο έλκος, όπως ίσως και αρκετές άλλες χρόνιες παθήσεις, αποτελεί μια εξόχως περίπλοκη παθολογική κατάσταση με πλήθος προεκτάσεων σε ότι αφορά τις παρενέργειες και τα συμπτώματα που μπορεί να εκδηλωθούν. Για το λόγο αυτό είναι άκρως σημαντική η ολιστική διαχείριση αυτών των ασθενών από εξειδικευμένους επαγγελματίες υγείας που έχουν στόχο  να θεραπεύσουν τόσο τον ασθενή όσο και τον άνθρωπο που φέρει ένα χρόνιο έλκος.